Phát hiện thiên hà tự phát sóng vô tuyến với chu kỳ 16 ngày đều đặn

Phát hiện thiên hà tự phát sóng vô tuyến với chu kỳ 16 ngày đều đặn
21.02.2020 384

Các nhà khoa học đã phát hiện ra một vụ bùng phát vô tuyến nhanh (FRB) với nhịp điệu đều đặn và có tín hiệu lặp lại bí ẩn đến từ một thiên hà khác.

Các sóng vô tuyến nhanh là những xung mạnh của sóng vô tuyến kéo dài chỉ vài mili giây, khởi nguồn từ quá trình bùng nổ năng lượng bí ẩn trong vũ trụ, năng lượng từ các FRB này trong một giây có thể bằng năng lượng chúng ta nhận được từ Mặt Trời trong 1 tuần. Vì các vụ Bùng phát vô tuyến nhanh chỉ xảy ra trong tích tắc, nên rất khó để quan sát và nghiên cứu.

Tuy nhiên theo nghiên cứu mới đây, một nguồn năng lượng nằm trong thiên hà cách chúng ta 500 triệu năm ánh sáng đang gửi các sóng vô tuyến đến Trái Đất với chu kỳ 16 ngày/lần. Điều này đánh dấu một cột mốc quan trọng, khi lần đầu tiên các nhà khoa học phát hiện ra tính tuần hoàn trong các tín hiệu kể trên, từ đó vén màn bí ẩn về nguồn gốc của chúng.

FRB là một trong những câu hỏi hóc búa nhất mà Vũ trụ mang tới cho chúng ta. Được phát hiện lần đầu tiên vào năm 2007, những vụ Bùng phát sóng vô tuyến nhanh này được tạo ra bởi các nguồn năng lượng cực lớn.

Các nhà khoa học giả định rằng chúng xuất phát từ các ngôi sao neutron quay nhanh, Hố Đen Vũ trụ hay thậm chí đến từ các nền văn minh ngoài Trái Đất. Các FRB càng gây tò mò hơn vì chúng có thể lặp lại theo chu kì, nghĩa là một số vụ chỉ xuất hiện một lần duy nhất trong tích tắc, nhưng cũng có những vụ nổ phát ra nhiều lần liên tục đến Trái Đất.

Xung nhịp từ các vụ nổ lặp lại này, cho đến nay, dường như chỉ mang tính ngẫu nhiên. Nhưng phát hiện mới hồi năm ngoái đã thay đổi suy nghĩ này: Dự Án Thí Nghiệm Vẽ bản đồ Độ đặc của FRB bằng Hydro (CHIME/FRB) của Canada đã phát hiện ra một vụ Bùng phát vô tuyến nhanh mang tên "FRB 180916.J0158 + 65" có nhịp rất đều đặn.

Nhóm CHIME/FRB đã theo dõi loạt vụ nổ sóng vô tuyến này giữa tháng 9 năm 2018 và tháng 10 năm 2019, sử dụng kính viễn vọng vô tuyến CHIME đặt tại quận British Columbia, Canada. Họ phát hiện ra các vụ nổ tập trung trong vòng 4 ngày rồi tắt ngấm trong 12 ngày tiếp theo, tạo ra một chu kỳ 16 ngày của mỗi lần xuất hiện.

Cuối tháng Một, Nhóm CHIME/FRB kết luận trong bài báo được công bố trên trang ArXiv rằng, đây là lần đầu tiên họ phát hiện ra một nguồn phát FRB có tính chu kỳ. Chính cái chu kỳ 16,35 ngày sẽ là đầu mối quan trọng để ta luận ra bản chất của nguồn phát FRB.

Hiện tại, nhóm nghiên cứu nhận định xuất phát điểm của FRB này là một thiên hà có tên SDSS J015800.28 + 654253.0, cách chúng ta nửa tỷ năm ánh sáng. Nghe thì thấy đây một khoảng cách rất lớn, nhưng thực tế FRB 180916.J0158 + 65 lại là FRB gần nhất từng được phát hiện.

Tuy chúng ta biết FRB xuất phát ở đâu,nhưng chúng ta vẫn không biết "cái gì" đã gửi nó đến Trái Đất. Nhịp độ của FRB cho thấy nhiều khả năng sóng bị ảnh hưởng bởi môi trường xung quanh nó.

Nếu nguồn của FRB quay quanh một vật thể đặc như hố đen chẳng hạn, nó chỉ có thể phát tín hiệu về Trái đất tại một điểm nhất định trong quỹ đạo quay của nó. Khả năng cao ảnh hưởng từ một hố đen đã gây ra chu kỳ 16 ngày nêu trên.

Một nhóm nghiên cứu cũng phân tích số dữ liệu này và đưa ra giả thuyết khác, rằng đợt FRB mới tới từ một hệ sao đôi - với một ngôi sao cực lớn và một sao neutron bay quanh nó. Tuy nhiên mô hình giả lập cho thấy tín hiệu phát ra từ ngôi sao neutron sẽ lệch do gió mặt trời phát ra từ ngôi sao khổng lồ.

Một giả thuyết cho rằng từ tính cực mạnh của các sao neutron có thể là nguồn gốc FRB. Nhưng từ tính của các sao neutron lại thay đổi sau vài giây, nên đây không phải là câu trả lời chính xác nhất cho chu kỳ lặp lại đều đặn của FRB trong 16 ngày ngày qua.

Nhóm CHIME/FRB hy vọng sẽ tìm thấy các vụ nổ tương tự, để xem liệu các xung FRB chu kỳ lặp lại này có phổ biến không. Các nhà nghiên cứu cũng đang theo dõi cẩn thận FRB 180916.J0158 + 6 trong khi nó đang hoạt động, mong muốn phát hiện bất kỳ chi tiết nào khác có thể giúp lần ra nguồn gốc của chúng.

FRB đã khiến cho các nhà khoa học đau đầu trong hơn một thập kỷ, nhưng các phát hiện mới của CHIME đang dần hé lộ tấm màn bí ẩn bao trùm hiện tượng này. 

Tin chọn lọc khác
Tuyên bố chấn động: Sinh vật ngoài hành tinh có thể đang sống trên sao Kim
18.12.2019 660
Một nghiên cứu đã đưa ra tuyên bố chấn động rằng, sinh vật ngoài hành tinh có thể đang sống trong tầng mây a-xít trên sao Kim. Với giả thuyết trên, chúng ta ta đã có một bước tiến trong nghiên cứu các sinh vật và hành tinh ngoài vũ trụ
Dải Ngân Hà của chúng ta có khối lượng lớn gấp 890 tỷ lần so với Mặt Trời
16.12.2019 419
Dựa vào lực hấp dẫn và sự di chuyển của vật thể, các nhà khoa học tính toán khối lượng khổng lồ của dải Ngân Hà lớn gấp 890 tỷ lần so với Mặt Trời. Đây là một phát hiện thú vị về khoa học vũ trụ ngày nay.
Phát hiện ra thiên hà từ thời sơ khai đang tạo ra các vì sao mới
16.12.2019 208
Qua hệ thống kính viễn vọng ALMA tại Chile, các nhà khoa học đã quan sát được MAMBO-9 - thiên hà chứa đầy bụi vũ trụ và đang tạo ra các vì sao mới. Đây được coi là thiên hà xa với Trái Đất nhất khi nó cách Trái Đất đến 13 tỷ năm ánh sáng
Thập kỷ rực rỡ với những khám phá phi thường của nhân loại
16.12.2019 160
Thập kỷ thứ hai của thế kỷ 21 sắp kết thúc, chúng ta hãy cùng nhìn lại những khám phá khoa học đỉnh cao mà nhân loại đã làm được suốt 10 năm qua từ việc tìm hiểu cơ thể người đến giải mã hành tinh Trái Đất và trong vũ trụ bao la.
Con người có thể sinh con bên ngoài vũ trụ với nghiên cứu mới nhất
16.12.2019 187
Viễn cảnh sinh con trong vũ trụ của nhân loại sắp trở thành hiện thực khi một công ty tại Hà Lan đã lên kế hoạch cho hành trình bay “độc nhất vô nhị” này. Thực nghiệm này có thể sẽ đưa lại những giá trị nghiên cứu to lớn cho khoa học vũ trụ thế giới.
Thiên thạch đâm vào Trái Đất có thể biến đại dương thành biển axit
03.11.2019 196
Chúng ta biết rằng thiên thạch Chicxulub đã gây ra sự tuyệt chủng của loài khủng long trên cạn khi nó đâm vào Trái đất khoảng 66 triệu năm trước. Không chỉ có thế, một nghiên cứu mới cho thấy tiểu hành tinh này cũng đã axit hóa đại dương, xóa sạch phần lớn sự sống ở dưới nước. Đây là bằng chứng trực tiếp đầu tiên cho thấy tác động hủy diệt khủng long cũng là nguyên nhân biến các đại dương thành axit, đủ để dẫn đến sự tuyệt chủng hàng loạt, một lời cảnh báo cho chúng ta ngày nay.
Con người đạt mốc quan trọng mới trong lịch sử khám phá vũ trụ
03.11.2019 152
Christina Koch và Jessica Meir trèo ra bên ngoài Trạm Không gian Quốc tế vào khoảng 7 giờ 50 phút sáng (giờ địa phương) để sửa chữa khẩn cấp hệ thống điện của nó. Họ kết thúc nhiệm vụ này sau 7 giờ và 17 phút, ngay trước 3 giờ chiều. Hai nữ phi hành gia đã thành công trong nhiệm vụ thay mới bộ xả pin bị lỗi không thể kích hoạt được từ đầu tháng, sau khi được lắp các cục pin ion-lithium mới ở bên ngoài trạm không gian. Bộ sạc bị lỗi sẽ được gửi trở lại Trái đất để sửa chữa.
Vòng tròn đá 4.500 năm tuổi trong rừng
03.11.2019 305
Công trình cổ với đường kính 25 m ẩn dưới những tán cây được phát hiện nhờ công nghệ quét laser từ trên cao. Nhà khảo cổ Jon Hoyle tìm thấy vòng tròn đá thời Đồ Đồng ẩn trong Rừng Dean, Gloucestershire, BBC hôm 31/10 đưa tin. Công trình gồm một bờ đất cao hình tròn, bên trên đặt những tảng đá vôi nhỏ. Đây là phát hiện đáng chú ý và là công trình cổ duy nhất dạng này tại Gloucestershire. Nhóm nghiên cứu sử dụng LiDAR, công nghệ chiếu tia laser từ máy bay để quét và lập bản đồ 3D mặt đất.
NASA lên kế hoạch gửi robot lên cực nam của Mặt Trăng để tìm kiếm nước
03.11.2019 131
NASA lên kế hoạch gửi robot lên cực nam của Mặt Trăng để tìm kiếm nước, con người chưa từ bỏ hi vọng tìm kiếm 1 hành tinh thay thế Trái Đất trong tương lai
Tin xem nhiều
Tin mới nhất