Tìm hiểu về Trạng nguyên thời xưa

Tìm hiểu về Trạng nguyên thời xưa
31.10.2019 428
Trạng nguyên (chữ Hán: 狀元) là danh hiệu thuộc học vị Tiến sĩ của người đỗ cao nhất trong các khoa đình thời phong kiến ở Việt Nam của các triều nhà Lý, Trần, Lê, và Mạc, kể từ khi có danh hiệu Tam khôi dành cho 3 vị trí đầu tiên. Người đỗ Trạng nguyên nói riêng và đỗ tiến sĩ nói chung phải vượt qua 3 kỳ thi: thi hương, thi hội và thi đình…


 
Khoa thi đầu tiên được mở ra dưới thời Lý năm 1075, lúc đó vua nhà Lý chưa đặt ra định chế tam khôi nên người đỗ đầu khoa thi này là Lê Văn Thịnh chưa được gọi là Trạng nguyên. Danh sách cụ thể những người đỗ đầu các kỳ thi này xem bài Thủ khoa Đại Việt. Phải đến khoa thi năm Thiên Ứng Chính Bình thứ 16 đời vua Trần Thái Tông (1247) mới đặt ra định chế tam khôi (3 vị trí đỗ đầu có tên gọi thứ tự là: Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa) thì mới có danh hiệu Trạng nguyên. Đến thời nhà Nguyễn thì không lấy danh hiệu Trạng nguyên nữa (danh hiệu cao nhất dưới thời nhà Nguyễn là Đình nguyên). Do đó Trạng nguyên cuối cùng là Trịnh Tuệ đỗ khoa Bính Thìn (1736) thời Lê-Trịnh.

Nước ta có 46 vị trạng nguyên:
Năm 1246, vua Trần Thái Tông mở khoa thi Thái học sinh, lấy đậu theo tam giáp: Nhất giáp, Nhị giáp, Tam giáp. Năm 1247, nhà vua đặt lại thứ bậc trong Tam giáp: bậc Nhất giáp có Tam khôi: Trạng nguyên (Đệ nhất giáp tiến sĩ cấp đệ đệ nhất danh); Bảng nhãn (Đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ đệ nhị danh); Thám hoa (Đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ đệ tam danh).
Từ khoa thi tuyển Minh Kinh bác học đầu tiên (Ất Mão-1075), đời vua Lý Nhân Tông, đến khoa thi cuối cùng (Kỷ Mùi- 1919) đời vua Khải Định, có 185 khoa thi với 2898 vị đỗ đại khoa, trong đó có 46 trạng nguyên, 48 bảng nhãn và 76 thám hoa, 2462 tiến sĩ và 266 phó bảng.
Triều Lý và những năm đầu triều Trần chưa lấy Trạng nguyên. Để khuyến khích việc học tập ở những tỉnh xa kinh đô, Triều Trần có hai khoa thi (1256 và 1266) đã lấy đỗ hai Trạng nguyên: Kinh Trạng nguyên cho từ Ninh Bình trở ra Bắc; Trại Trạng nguyên cho từ Thanh Hóa trở vào.

Triều Trần: 9 vị

1. Nguyễn Quan Quang: Trạng nguyên đầu tiên. Quê Tam Sơn, Tiên Sơn, Bắc Ninh. Đỗ khoa Bính Ngọ (1246).
2. Nguyễn Hiền: Trạng nguyên nhỏ tuổi nhất (13 tuổi). Quê Dương A, Nam Thắng, Nam Trực, Nam Định. Đỗ khoa Đinh Mùi (1247) (Khoa này cả 3 vị tam khôi đều trẻ tuổi: Bảng nhãn Lê Văn Hưu 17 tuổi; Thám hoa Đặng Ma La 14 tuổi).
3. Trần Quốc Lặc: Kinh Trạng nguyên. Quê Uông Hạ, Minh Tân, Nam Sách, Hải Dương. Đỗ khoa Bính Thìn (1256).
4. Trương Xán: Trại Trạng nguyên. Quê Hoành Bồ, Hoành Sơn, Quảng Trạch, Quảng Bình. Đỗ khoa Bính Thìn (1256), năm 29 tuổi.
5. Trần Cố: Kinh Trạng nguyên. Quê Phạm Lý, Ngô Quyền, Thanh Miện, Hải Dương. Đỗ khoa Bính Dần (1266).
6. Bạch Liêu: Trại Trạng nguyên. Quê Nguyên Xá, Diễn Ninh, Diễn Châu, Nghệ An. Đỗ khoa Bính Dần (1266).
7. Đào Tiêu: quê Yên Hồ, Đức Thọ, Hà Tĩnh. Đỗ khoa Ất Hợi (1275).
8. Mạc Đĩnh Chi: quê Lũng Động, Nam Tân, Nam Sách, Hải Dương. Đỗ khoa Giáp Thìn (1304).
9. Đào Sư Tích: quê Lý Hải, Song Khê, Yên Dũng, Bắc Giang. Đỗ khoa Giáp Dần (1374).

Triều Lê Sơ: 20 vị.

10. Nguyễn Trực: quê Bái Khê, Tam Hưng, Thanh Oai, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Đỗ khoa Nhâm Tuất (1442), năm 26 tuổi.
11. Nguyễn Nghiêu Tư: quê Phù Lương, Quế Võ,Bắc Ninh. Đỗ khoa Mậu Thìn (1448).
12. Lương Thế Vinh: quê Cao Phương, Liên Bảo, Vũ Bản, Nam Định. Đỗ khoa Quý Mùi (1463), năm 23 tuổi.
13. Vũ Kiệt: quê Yên Việt,Thuận Thành, Bắc Ninh. Đỗ khoa Nhâm Thìn (1472), năm 20 tuổi.
14. Vũ Tuấn Chiêu: quê Nhật Tảo, Đông Ngạc, Từ Liêm, Hà Nội. Đỗ khoa Ất Mùi (1475), năm 50 tuổi.
15. Phạm Đôn Lễ: quê Hải Triều, Phạm Lễ, Hưng Hà, Thái Bình. Đỗ khoa Tân Sửu (1481), năm 27 tuổi.
16. Nguyễn Quang Bật: quê Bình Ngô, An Bình, Thuận Thành, Bắc Ninh. Đỗ khoa Giáp Thìn (1484), năm 21 tuổi.
17. Trần Sùng Dĩnh: quê Đông Khê, An Lâm, Nam Sách, Hải Dương. Đỗ khoa Đinh Mùi (1487), năm 23 tuổi.
18. Vũ Duệ: quê Trịnh Xá, Lê Tinh, Phong Châu, Phú Thọ. Đỗ khoa Canh Tuất (1490), năm 23 tuổi.
19. Vũ Dương: quê Man Nhuế, Thanh Lâm (cũ), nay là Nam Sách, Hải Dương. Đỗ khoa Quý Sửu (1493), năm 22 tuổi.
20. Nghiêm Viện: quê Bồng Lai, Quế Võ, Bắc Ninh. Đỗ khoa Bính Thìn (1496).
21. Đỗ Lý Khiêm: quê Ngoại Lãng, Song Lãng, Vũ Thư, Thái Bình. Đỗ khoa Kỷ Mùi (1499).
22. Lê Ích Mộc: quê Thanh Lãng, Quảng Thanh, Thủy Nguyên, Hải Phòng. Đỗ khoa Nhâm Tuất (1502), năm 44 tuổi.
23. Lê Nai: quê Mộ Trạch, Tân Hồng, Bình Giang, Hải Dương. Đỗ khoa Ất Sửu (1505), năm 27 tuổi.
24. Nguyễn Giản Thanh: quê Ong Mạc, Hương Mạc, Tiên Sơn, Bắc Ninh. Đỗ khoa Mậu Thìn (1508), năm 28 tuổi.
25.Hoàng Nghĩa Phú: quê Mạc Xá, Chương Mỹ, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Đỗ khoa Tân Mùi (1511), năm 31 tuổi.
26. Nguyễn Đức Lương: quê Canh Hoạch, Dân Hòa, Thanh Oai, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Đỗ khoa Giáp Tuất (1514), năm 51 tuổi.
27. Ngô Miễn Thiệu: quê Tam Sơn, Tiên Sơn, Bắc Ninh. Đỗ khoa Mậu Dần (1518), năm 20 tuổi.
28. Hoàng Văn Tán: quê Xuân Lôi, Tam Giang, Yên Phong, Bắc Ninh. Đỗ khoa Quý Mùi (1523).
29. Trần Tất Văn: quê Nguyệt Áng, Thái Sơn, An Lão, Hải Phòng. Đỗ khoa Bính Tuất (1526).
Triều Mạc: 11 vị.
30. Đỗ Tòng: quê Lại Ốc, Long Hưng, Mỹ Văn, Hưng Yên. Đỗ khoa Kỷ Sửu (1529), năm 26 tuổi.
31. Nguyễn Thiến: quê Canh Hoạch, Dân Hòa, Thanh Oai, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Đỗ khoa Nhâm Thìn (1532), năm 38 tuổi.
32. Nguyễn Bỉnh Khiêm: quê Trung Am, Lý Học, Vĩnh Bảo, Hải Phòng. Đỗ khoa Ắt Mùi (1535), năm 45 tuổi.
33. Giáp Hải: quê Dĩnh Kế, Lạng Giang, Bắc Giang. Đỗ khoa Mậu Tuất (1538), năm 32 tuổi.
34. Nguyễn Kỳ: quê Tân Dân, Châu Giang, Hưng Yên. Đỗ khoa Tân Sửu (1541), năm 24 tuổi.
35. Dương Phúc Tư: quê Lạc Đạo, Mỹ Văn, Hưng Yên. Đỗ khoa Đinh Mùi (1547), năm 43 tuổi.
36. Trần Văn Bảo: quê Dứa, Đồng Quang, Nam Trực, Nam Định. Đỗ khoa Canh Tuất (1550), năm 27 tuổi.
37. Nguyễn Lương Thái: quê An Bình, Thuận Thành, Bắc Ninh. Đỗ khoa Quý Sửu (1553), năm 29 tuổi.
38. Phạm Trấn: quê Đoàn Tùng, Tứ Lộc, Hải Dương. Đỗ khoa Bính Thìn (1556), năm 34 tuổi.
39. Phạm Duy Quyết: quê Kim Khê, Cộng Hòa, Chí Linh, Hải Dương. Đỗ khoa Nhâm Tuất (1562), năm 42 tuổi.
40. Vũ Giới: quê Lương Xá, Phú Lương, Gia Lương, Bắc Ninh. Đỗ khoa Đinh Sửu (1577), năm 37 tuổi.

Triều Lê Trung Hưng: 6 vị.

41. Nguyễn Xuân Chính: quê Phù Chẩn, Tiên Sơn, Bắc Ninh. Đỗ khoa Đinh Sửu (1637), năm 50 tuổi.
42. Nguyễn Quốc Trinh: quê Nguyệt Áng, Đại Áng, Thanh Trì, Hà Nội. Đỗ khoa Kỷ Hợi (1659), năm 35 tuổi.
43. Đặng Công Chất: quê Phù Đổng, Gia Lâm, Hà Nội. Đỗ khoa Tân Sửu (1661),năm 40 tuổi.
44. Lưu Danh Công: quê Phương Liệt, Thanh Trì, Hà Nội. Đỗ khoa Canh Tuất (1670), năm 27 tuổi.
45. Nguyễn Đăng Đạo: quê Hoài Bão, Liên Bảo, Tiên Sơn, Bắc Ninh. Đỗ khoa Quý Hợi (1683),năm 33 tuổi.
46. Trịnh Tuệ: quê Sóc Biện Thượng, Vĩnh Lộc, Thanh Hóa. Đỗ khoa Bính Thìn (1736), năm 33 tuổi.

Số trạng nguyên của mỗi tỉnh, thành phố được tổng hợp như sau: Bắc Ninh: 12 vị; Hà Nội: 8 vị; Hải dương: 8 vị; Hải Phòng: 3 vị ; Nam Định: 3 vị ; Hưng Yên: 3 vị; Thái Bình: 2 vị; Bắc Giang: 2 vị; Phú Thọ: 1 vị; Thanh Hóa: 1 vị; Nghệ An: 1 vị; Hà Tĩnh: 1 vị và Quảng Bình: 1 vị.
Qua các thời kỳ lịch sử của đất nước, các trạng nguyên đã góp phần xứng đáng làm rạng rỡ nền văn hiến từ lâu của dân tộc Việt Nam.      
Tin chọn lọc khác
Đội Cấn - người khởi binh Thái Nguyên và ước mơ Đại Hùng Đế Quốc
11.03.2020 212
Trong tình cảnh đất nước bị đô hộ bởi người Pháp, các cuộc khởi nghĩa liên tiếp nổ ra nhưng đều thất bại, thì cuộc binh biến của binh lính người Việt ở Thái Nguyên gắn liền với tên tuổi Đội Cấn trở thành một sự cổ vũ rất lớn cho những người yêu nước lúc đó.
Giếng gỗ cổ 7.000 năm tuổi tại Séc là đồ gỗ cổ nhất thế giới
10.03.2020 206
Chiếc giếng lâu đời này tại Séc được làm bằng gỗ sồi và có niên đại vào khoảng năm 5256 đến 5255 trước Công nguyên. Theo kết quả xác định niên đại mới được các nhà nghiên cứu tại Đại học Mendel, Brno, Cộng hòa Séc công bố một chiếc giếng từ thời đại đồ đá được phát hiện tại thị trấn Ostrov miền Tây nước này là kết cấu bằng gỗ cổ nhất thế giới.
Cung điện mùa hè được xây dựng dưới triều nhà Nguyễn ít người biết đến
26.02.2020 376
Ít người biết trước thời điểm Lăng Cô được công nhận là một trong những “vịnh đẹp nhất thế giới” (2009) đến 93 năm (tức năm 1916), vua Khải Định đã phát hiện được những giá trị về cảnh quan và khí hậu tuyệt vời của Lăng Cô và cho xây dựng một cung điện mùa hè tại đây.
Đinh Liệt vị công thần trong việc khai quốc cho đời nhà Lê
24.02.2020 535
Đinh Liệt là vị danh tướng khai quốc thời Lê sơ, từng tham gia hội thề Lũng Nhai, làm quan trụ cột qua bốn đời vua, góp công lớn giúp Giang Sơn thịnh trị dưới thời vua Lê Thánh Tông. Thế hệ con cháu 7 đời của ông đều có người làm võ tướng quan trọng của triều đình.
Lý Thái Tông vị minh quân tài năng có tướng lạ
14.02.2020 910
Vua Lý Thái Tông có tên là Lý Phật Mã, sinh ra ở chùa Duyên Ninh thuộc cố đô Hoa Lư. Là con trai trưởng của vua Lý Thái Tổ và bà Lê Thị Phất Ngân. Lúc mới sinh Lý Phật Mã đã có tướng lạ, sau gáy có 7 nốt ruồi chụm lại như chòm sao thất tinh bắc đẩu.
Phạm Ngũ Lão - vị tướng hiếm có của Hưng Đạo Vương thời nhà Trần
14.02.2020 913
Những thứ lấy được trong khi đánh giặc đều sung vào kho tàng trong quân, coi tiền của như không. Phạm Ngũ Lão thực là bậc danh tướng lúc bấy giờ. Là danh tướng nhà Trần, Phạm Ngũ Lão với cơ duyên "giữa đường đan sọt giáo đâm không biết" đã gặp gỡ Quốc công Hưng Đạo Vương, để rồi trổ hết tài hãn mã mà phụng sự đất nước đánh Nguyên, dẹp yên nhiễu loạn của Ai Lao, Chiêm Thành.
Trận chiến nổi tiếng khai sinh môn chạy Marathon ngày nay
13.02.2020 418
Chiến thắng tại Marathon của hơn 10.000 quân Athens trước hơn 70.000 quân Ba Tư mang nhiều ý nghĩa đối với người Hy Lạp. Sau này quân Ba Tư còn nhiều lần mang những đội quân lớn mạnh hơn tiến đánh, nhưng lần nào người Hy Lạp cũng nhắc đến trận Marathon nhằm cổ vũ tinh thần và tiếp tục đánh bại quân Ba Tư.
Sự thật không ngờ tới về giai thoại "cây táo Newton" 400 năm trước
09.02.2020 373
Người ta vẫn kể lại câu chuyện nổi tiếng về nhà bác học Newton bị quả táo rơi trúng đầu, từ đó nảy ra thuyết “Vạn vật hấp dẫn”. Nhưng ít người biết rằng, cây táo đó có thật và vẫn còn xanh tươi trong khu vườn ở Lincolnshire, Anh.
Tiến sĩ đầu tiên của vùng đất Nam bộ - Phan Thanh Giản
07.02.2020 420
Là tiến sĩ đầu tiên của vùng đất Nam bộ, Phan Thanh Giản đã đưa ra những đề xuất thay đổi, học hỏi phương Tây để đất nước vững mạnh hơn, có thể đứng vững trước người Pháp, tiếc rằng Vua không nghe theo. Trong tình thế vũ khí thô sơ không thể chống giặc, lại bị giặc lừa, ông đành giao 3 tỉnh miền Tây cho Pháp với điều kiện đảm bảo mạng sống cho toàn bộ binh lính và dân chúng, còn bản thân mình thì tự tử để giữ tròn khí tiết.
Phát hiện "kho báu" ở hội đường Do Thái giáo từ thời Thế chiến II
06.02.2020 372
Các nhà khảo cổ đã phát hiện ra nhiều đồ vật quý được che giấu bên dưới một hội đường Do Thái giáo ở Ba Lan. Đây là một hội đường có lịch sử lâu đời ở Kraków, Ba Lan, kiến trúc của hội đường đã bị Đức Quốc xã phá hủy gần hết trong Thế chiến II. Tuy nhiên một kho chứa bí mật các đồ vật quý giá để cử hành nghi lễ được giấu ở đó vẫn không bị phát hiện và hư hỏng cho đến tận bây giờ.
Lăng Tự Đức – Kiến trúc độc đáo bậc nhất dưới triều nhà Nguyễn
03.02.2020 346
Lăng Tự Đức nằm trong một thung lũng hẹp thuộc làng Dương Xuân Thượng, tổng Cư Chánh cũ, nay là thôn Thượng Ba, phường Thủy Xuân, thành phố Huế. Lăng thờ vua Tự Đức, đời vua thứ 4 của triều nhà Nguyễn. Ông trị vì 36 năm, từ 1847-1883. Lăng Tự Đức có kiến trúc cầu kỳ, phong cảnh sơn thủy hữu tình và là một trong những lăng tẩm đẹp nhất của vua chúa nhà Nguyễn.
Những cuộc chiến vĩ đại làm thay đổi cả lịch sử thế giới
16.01.2020 655
Lịch sử nhân loại đã trải qua vô số trận chiến lớn nhỏ, mỗi cuộc chiến đều mang trong mình một ý nghĩa nhất định. Trong số đó, có những trận chiến có ý nghĩa quan trọng đối với cả thế giới chứ không riêng một bộ phận, tầng lớp hay một quốc gia nào. Hãy cùng tìm hiểu về những trận chiến này và lý do chúng lại có ý nghĩa quan trọng như vậy đối với lịch sử loài người.
Nguyễn Khoa Đăng: Vị quan trừ bạo an dân được ví như Bao Chửng thời nhà Nguyễn
14.01.2020 354
Nguyễn Khoa Đăng thời nhà Nguyễn lập được nhiều công lao lớn. Người dân xem ông như Bao Công bởi ông đã giúp dân trấn áp đạo tặc, lại không sợ cường quyền, đòi tiền công từ cả người nhà của Chúa, yêu cầu các Hoàng thân quốc thích phải theo phép nước bắt đầu từ người cao nhất, khiến ai cũng nể sợ, giúp triều đình giữ được kỷ cương.
Những sự thật thú vị về thiên tài hội họa mọi thời đại Leonardo da Vinci
14.01.2020 709
Leonardo da Vinci là một thiên tài người Ý nổi tiếng trên thế giới vào thế kỷ 16. Ông đã để lại cho nhân loại một kho tàng đồ sộ những kiệt tác và phát minh quan trọng có tầm ảnh hướng tới tận bây giờ. 
Quân đội Chiêm Thành từng chiếm thành Thăng Long nhưng kết quả vẫn đại bại trong tay nhà Trần.
11.01.2020 437
Dưới thời nhà Trần, Chiêm Thành từng phải thần phục và cống nạp cho Đại Việt. Thế nhưng khi vua Chiêm là Chế Bồng Nga lên ngôi, nhà Trần bắt đầu suy yếu, Chế Bồng Nga nhiều lần đưa quân tiến đánh khiến nhà Trần phải thảm bại tháo chạy khỏi thành Thăng Long. Các sử sách còn mô tả rằng quân Chiêm vào Thăng Long như chỗ không người, vua tôi nhà Trần đều sợ quân Chiêm.
Bùi Viện - người xây dựng quân đội tuần dương ra nước ngoài đầu tiên của Việt Nam
09.01.2020 493
Trong tình cảnh hải quân nhà Nguyễn yếu kém, cướp biển Tàu ô khống chế toàn bộ vùng biển khiến việc giao thương bị ngưng trệ, các chuyến hàng của Triều đình cũng liên tục bị tấn công cướp phá, thì quân đội tuần dương ra đời, gắn liền với tên tuổi Bùi Viện. Đây là bước tiến lịch sử đưa tới sự giao thương với các nước phương Tây của Việt Nam thời đó.
6 sự kiện lịch sử bất ngờ mà không phải ai cũng biết
06.01.2020 359
Tuy lịch sử luôn kể lại những câu chuyện có thật nhưng không phải 100% sự thật đều được phơi bày trong các ghi chép chính thống. Các sự kiện lịch sử luôn chứa đựng những tình tiết bất ngờ khiến câu chuyện trở nên ly kì và bí ẩn hơn.
Con đường từ gã thanh niên lông bông thành trùm phát xít Đức của Hitler
06.01.2020 614
Từ một gã thanh niên lông bông không nghề nghiệp và địa vị xã hội, Adolf Hitler trở thành lãnh đạo phong trào Quốc xã và trùm phát xít độc đoán nhất lịch sử nhân loại. Adolf Hitler sinh ngày 20/4/1889 tại thị trấn Braunau am Inn của Áo gần biên giới với Đức. Ông là con thứ 3 từ cuộc hôn nhân thứ 3 giữa Alois Hitler và bà Klara Poelzl.
Sự thật về biểu tượng y học kéo dài 5 thiên niên kỷ của phụ nữ từ thời Ai Cập cổ đại
24.12.2019 135
Câu chuyện về Merit Ptah - người được xem là biểu tượng, một tấm gương để phụ nữ hướng tới khi nghiên cứu các lĩnh vực khoa học có thể không đúng sự thật. Đây được cho là một nữ y sĩ từ thời Ai Cập cổ đại, sống cách đây 5.000 năm, là biểu tượng dành cho phụ nữ khi theo đuổi các ngành nghề liên quan
Những bí ẩn về nữ hoàng Ai Cập Cleopatra
23.12.2019 134
Nữ hoàng Cleopatra được biết đến với vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành và trí thông minh thời cổ đại nhưng lại có thông tin cho rằng bà không hề xinh đẹp đến vậy.
Edison và hơn 10.000 lần thất bại để mang lại ánh sáng cho nhân loại
22.12.2019 168
Từ đứa trẻ bị đuổi học vì "đần độn", Thomas Edison đã trở thành thiên tài thế kỷ nhờ được mẹ dạy dỗ và niềm đam mê khám phá của bản thân, không sợ thất bại để đạt đến thành công.
Chuyện ít ai biết đến người tình báo giúp Lê Lợi đánh chiếm thành Đông Quan
21.12.2019 128
Không quá nổi danh như Đinh Liệt, Lê Lai hay Nguyễn Trãi nhưng đây là nhân vật cũng có những đóng vai trò quan trọng trong cuộc khởi nghĩa chống nhà Minh đánh chiếm vào thành Đông Quan – Hà Nội (một thành trì có vị trí chiến lược trong cuộc chiến chống quân Minh quyết định thành bại của khởi nghĩa) của Lê Lợi.
Giới thiệu về vùng Tây Sơn hạ đạo - nơi khởi nguồn của cuộc khởi nghĩa Tây Sơn
18.12.2019 239
Nếu như Tây Sơn thượng đạo là nơi khởi nguồn cho cuộc khởi nghĩa của người anh hùng áo vải Quang Trung thì Tây Sơn hạ đạo sẽ đóng vai trò không thể thiếu trong cuộc đấu tranh ấy với 3 anh em Tây Sơn: Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lật đổ chúa Trịnh, chúa Nguyễn và đánh tan quân Xiêm và quân nhà Thanh.
Phát hiện mộ cổ 2000 năm tuổi chứa hài cốt chiến binh thời Đồ Sắt
12.12.2019 441
Sau khi được khai quật và tiến hành khôi phục, các hiện vật thuộc ngôi mộ cổ Celtics được đánh giá như một trong những cổ vật quan trọng nhất được tìm thấy trong thiên niên kỷ này. Vào năm 2018, các công nhân xây dựng đang tiến hành thi công tại miền Đông YorkShire (\Anh), đã vô tình đào được một khu mộ cổ thuộc nền văn hóa Celtics.
Tin xem nhiều
Tin mới nhất